Jak wiadomo, powszechnymi sposobami, wykorzystywanymi przez instytucje oświatowe w celu weryfikowania wiedzy ucznia, są przeróżne klasówki i egzaminy. Każdy taki test trzeba oczywiście zdać, jeżeli chce się, by nauka mogła być bez przeszkód kontynuowana. Wzorowo zdana klasówka zostanie jednak wynagrodzona jedynie poprzez
wysoki stopień. Ponadto, ten sposób egzekwowania wiedzy nie zawsze satysfakcjonuje uczniów ambitnych, szukających wyzwań.
Podobne osoby chciałyby być bardziej docenione i pragną się wykazać, zwłaszcza w interesującej ich dziedzinie. Uczniowie tacy z chęcią uczestniczą więc w różnych olimpiadach i konkursach, które stanowią ważny element w procesie kształcenia. Tego typu turnieje organizowane są w niemal wszystkich szkołach i innych instytucjach oświatowych, począwszy od przedszkola, przez podstawówkę, a na uniwersytetach kończąc.
Oczywiście, konkursy różnią się między sobą rangą – niektóre to wyłącznie wewnętrzszkolne potyczki, a niektóre odbywają się na poziomie krajowym, a nawet na większą skalę. Oczywiście, im większa skala konkursu, tym większa jego renoma i bardziej atrakcyjne nagrody dla laureatów. Jednakże, to nie wyłącznie pieniądze czy bardzo kosztowny sprzęt są jedynymi korzyściami, płynącymi z udziału w olimpiadzie.
Laureaci tych konkursów uczą się samodzielności i doskonalą swoje umiejętności, a dzięki temu niejednokrotnie są zapraszani na prestiżowe uczelnie. Z tego powodu swoich sił w takich potyczkach próbuje dziś wielu uczniów. Prawie każdy może się przy tym wykazać nieprzeciętną wiedzą z danego zakresu, gdyż wybór konkursów tematycznych, np. chemicznych czy fizycznych, jest bardzo duży.